Bilgi Bankası

KÖR FARE

(Rodentia: Spalacidae)

Tanımı ve Yaşayışı

Gövdesi silindir şeklinde olan kör fareler kuyruksuzdur. Gözler dumura uğramış olup deriden bir perde ile örtülüdür. Kulak kepçesi yoktur. Kulak 3-4 mm çapında bir çember görünümünde olup, tüyler arasında bir kabartı gibidir. Ön ayaklar ve burun çok sertleşmiş olup, kazıcı tipte gelişmiştir. Sırt tüyleri dip kısımda koyu gri, üst kısımda kızılımsı gri renkte ve yumuşaktır. Karın ve kulak bölgesi koyu, başın ön tarafı ise gri renktedir. Vücudun yanlarında, sırt ve karın renklerini ayıran belirli bir yan çizgi yoktur. Vücut uzunluğu 172-235 mm, arka ayak 23-30 mm’dir. Çiftleşme dönemleri dışında toprak altı sistemlerinde tek başlarına yaşarlar. Çiftleşme dönemi kasım sonundan şubat ayına kadar devam eder. Gebelik süresi 30 gün kadardır. Mart ve nisan aylarında bir tek doğumda 2-4 yavru verirler. Yeni doğan yavrular hemen hemen 5 gr ağırlıkta ve 50 mm kadar uzunluktadır. Yavrular 4-6 haftalık olunca yuvalarını terk ederler. Kör fareler kış uykusuna yatmaz. Kışın iklim koşullarına bağlı olarak toprak yüzeyinde 4 m kadar derine inmektedirler. Burada yazın depo ettikleri bitkileri yiyerek beslenir ve kış soğuklarından korunurlar. Bir tek kör fare 1-15 da’lık bir alanda faaliyet gösterebilir. Galerileri kazarken toprağı dışarı atar ve irili ufaklı kümeler oluştururlar. Bu toprak kümelerinin bir kısmı üreme, bir kısmı da oturma kümecikleridir. Üreme tepeciklerinin yapımı sonbahar yağmurlarından hemen sonra başlar. Kör fareler toprak yüzüne nadiren geceleri çıkarlar. Galeri sistemlerine ait açılmış bir deliği hiç bir zaman açık bırakmazlar. Açılmış delikleri kapatmaları, açık galeri yüzünden hava ve ses titreşimlerinin hayvana uyarıcı etki yapması sonucu olmaktadır.

Zarar şekli

✓  Bitki köklerine, özellikle yumrulu bitkilere zarar verirler.

✓  Ayrıca toprakaltı sistemlerinde dolaşırken bitkilerin toprakaltı kısımlarını keserek zarar verirler. Kazdıkları geniş ve dolambaçlı toprakaltı sistemleri yüzünden sulama işlerini de aksatabilirler.

✓  Savaşım yapılmadığı takdirde yoğunluğa bağlı olarak ekonomik önemde zararlar oluştururlar. Devamlı sulanan araziler hariç, yurdumuzun hemen her bölgesinde bulunurlar.

Konukçuları

Pancar, patates, şalgam, havuç, soğan ve pırasada ekonomik önemde zarar yaparlar. Ayrıca çayır ve yoncalıklarda da zararlı oldukları saptanmıştır.

Doğal Düşmanları ve Etkinlikleri

En önemli doğal düşmanları köpek, tilki, puhu kuşu (Bubo bubo), kulaklı baykuş (Osio otus) ve peçeli baykuş (Tyto alba)’dur.

MÜCADELESİ

Kültürel Önlemler

✓  Galeri sistemleri su altında bırakılarak, kör fareler öldürülebilir.

Mekanik Mücadele

Kör farelere karşı gerek gaz ve gerekse yem halinde uygulanan kimyasal maddelerden etkili bir sonuç alınamamıştır. Bu nedenle bugün için kör farelere karşı en etkili mücadele yöntemi, kapan kullanılmasıdır


İlaç Önerileri